Beschrijving

Dendrobates Leucomelas worden 3 à 4 cm groot en hebben geel tot oranjegele tekeningen op de rug met zwarte vlekjes en dwarsbalken. De gele of oranje tekening bestaat uit drie banden die dwars over het lichaam van de kikkers lopen op de kop, ter hoogte van de voorpoten en ter hoogte van de achterpoten, de gele banden zijn meestal bezaaid met zwarte stippen. Het patroon van de tekening kan gedurende het leven van de gifkikker nog veranderen. Deze gifkikker wordt meestal gevonden in het noordelijke deel van Zuid-Amerika (Venezuela, Guyana, Brazilië - zie kaart). Dendrobates Leucomelas worden gevonden in zeer natte regenwouden tot granieten bergen waarop ze in de enorme bromelias leven. Op deze granieten bergen koelt de temperatuur af naar zeker 15 graden en kan het overdag gemakkelijk erg warm worden (meer dan 40 graden). De kikkers kunnen zich hier handhaven door zich terug te trekken in bromelias en ander granieten rotsblokken.

Voor meer informatie over pijlgifkikkers uit het Dendrobates geslacht, neem een kijkje bij soorten.


Voedsel

Dendrabetes Leucomelas voeden zich met kleine insecten. In het wild eten ze mieren, termieten, kevers, mijten, larven en vliegen. In het paludarium worden de volgende voedseldieren gebruikt: springstaartjes, bladluizen, fruitvliegjes, wasmotten, erwtenluizen. Het toedienen van vitaminepreparaten is aan te raden. Ik wissel af tussen met vitamine bepoederde fruitvliegen (bv. Amphib van Herpetal), springstaartjes en erwtenluis. Gifkikkers eten wat voor hun poten komt, als insecten vliegen kijken ze er wel naar maar kunnen er niet bijkomen. De voedseldieren dienen dus echt op de bodem te lopen en te bewegen willen ze ze opeten. De fruitvliegen die gebruikt en gekweekt worden zijn ongevleugelden, ze hebben wel vleugels, maar kunnen niet meer vliegen (deze stam is gemanipuleerd).

Fruitvliegen, springstaarten en erwtenluis kweken is vrij eenvoudig, voor het recept dat ik gebruik kan je een kijkje nemen bij voedseldieren.





Huisvesting

Dendrobates Leucomelas zijn warmtebehoeftig, 24-26°C lijkt de aangewezen temperatuur en ze dienen in een ruim paludarium gehouden te worden, minimum 50x50x50 cm voor een koppeltje en voor meer dieren is zeker een groter bodemoppervlak aan te raden. Verder een goede waterhoudende achterwand, hout, stenen en enige planten zoals bromelia’s.

De luchtvochtigheid moet vrij hoog zijn van 80% overdag tot bijna 100% s'nachts. Om dit bereiken zijn er verschillende mogelijkheden, je kan een watergedeelte aanbrengen in de kikkerbak en door middel van een verwarmingselement de temperatuur constant op 24 graden houden. Het verdampte water houdt de luchtvochtigheid op peil. Het paludarium met water besproeien, ik sproei 5x per dag (gedurende 10 seconden, dit word automatisch geregeld). Let er wel op dat niet de gehele bak wordt doordrenkt, de kikkers hebben ook een aantal droge plekken nodig, door de sproeiinstallatie zijn de kelken van de bromelias ook altijd gevuld met water. Sommige bootsen in hun paludarium de seizoenen na. Ze geven door het verminderen van hun sproeiactiviteit de kikkers een droge periode van een paar maanden en vervolgens een natte tijd waar de sproeiactiviteit weer verhoogd word. Andere hanteren gedurende het gehele jaar dezelfde luchtvochtigheid.

Gifkikkers houden van schaduw maar de planten zullen echter van licht moeten voorzien worden als je ze gezond wil houden. De verlichting bestaat uit TL buizen, ik gebruik 3 x T5 (39w HO lampen), per dag moet de verlichting 12 uur branden en ook deze word automatisch geregeld met een tijdschakelaar. Gifkikkers hebben ook genoeg schuilplaatsen nodig, ze zitten heel graag in de leghuisjes en tussen bladeren, ik maak ook gebruik van zwarte fotorolletjes waar ze regelmatig inzitten.

Voor uitgebreide informatie over het opbouwen en inrichten van een paludarium neem een kijkje bij technieken.





Gedrag / Kweek

Dendrobates Leucomelas is een zeer actieve dagkikker, het mannetje is te herkennen aan zijn 10 tot 15 seconden lange heldere relatief langzame triller. De voortplanting verloopt via een bijzonder ritueel; het mannetje fluit en trekt het vrouwtje aan met zijn geluid. Als een vrouwtje hierop ingaat, leidt het mannetje haar naar de afzetplaats. In het terrarium zijn petrischaaltjes onder een halve kokosnootdop hiervoor uitermate geschikt. Ze zetten hierin graag hun eieren af. De eieren worden vervolgens door het mannetje bewaakt en verzorgd. De eieren komen na 14-17 dagen uit. Het mannetje neemt dan de larven een voor een op de rug en zet ze af in het water. Dit kan een met water gevulde oksel van een bromeliablad zijn, maar ook het waterdeel in het terrarium of een klein waterbakje tussen de planten. Dan houdt ook de zorg van het mannetje op. Het beste kan men dan de larven uit het terrarium halen om verder op te kweken. Geef de kikkervisjes een mengeling van visvoer, verrijkt met een beetje vitaminepoeder en eventueel spirulina .Een kikkervisje groeit, afhankelijk van de temperatuur, gedurende een periode van twee tot drie maanden in het water voordat het aan land komt. Vervolgens kruipt het diertje uit het water. Als de larven zich tot kikkertjes ontwikkeld hebben is voldoende voedsel belangrijk, de kleine kikkertjes eten voornamelijk springstaartjes of kleine fruitvliegjes. Het beste kan men de jonge kikkers in kleine groepjes in kleinere terrarium opkweken. Hou er rekening mee dat het grote eters zijn! Na een klein jaar worden ze geslachtsrijp en kunnen ze al weer voor een nieuwe generatie zorgen.

Wil je de roep van een mannetje leucomelas horen, neem een kijkje bij video.





Ziekte en verwonding

Het is van groot belang om uw kikkers steeds van nabij te volgen en goed op hun gedrag te letten. Als je afwijkend gedrag ziet, aarzel dan niet en plaats de kikker zo snel mogelijk apart in een quarantainebakje. Het apart plaatsen is van belang voor het behoud van de overige kikkers in het paludarium en uiteraard ook voor de genezing van het betrokken kikkertje.

Kleine wondjes kunnen ontsmet worden met betadine (zeer hard verdunt op de wond aanbrengen of een heel klein beetje in een bakje met water), indien de wond al ontstoken is en er al een bacteriële infectie is (bacterieën die zich in de wond hebben genesteld) kan men deze behandelen met Baytril (8 druppels op 125ml lauw water, kikker 10 minuten laten baden in het water en dit gedurende 5 à 6 dagen).

Twee soorten darmparasieten komen geregeld voor: flagellaten en nematoden. Als de kikker lusteloos is, veel in het water zit, zich verstopt en een waterige ontlasting heeft is de kans groot dat hij last heeft van flagellaten. Deze parasieten bevinden zich in het darmstelsel, maar spelen vooral op wanneer de weerstand van de kikker te wensen overlaat. Gebruik hiervoor Flagalex: 1 deel op 8 delen lauw water. Druppel van deze oplossing iedere dag, gedurende een week, 1 druppel op de nat gemaakte rug van het dier. Besproei de bak met een oplossing van 1 ml Flagalex op 5 liter water.
Als de kikker lusteloos is, wel eet maar gewicht verliest kan het zijn dat hij last heeft van nematoden. Je kan dan een behandeling proberen van Panacur: Doe 4 druppels in 1 liter water. Sproei 3 dagen met handsproeier in heel de bak, dan 14 dagen rust, en dan weer 3 dagen sproeien.

Het beste is natuurlijk dat u een dierenarts vind die gespecialiseerd is in pijlgifkikkers en dat je een aantal keren per jaar een mestonderzoek van je pijlgifkikkers laat doen! De reptielenarts die onze dieren onderzoekt en behandeld is Dokter Luc Lambrechts.


Giftigheid bij dendrobaten

De Pijlgifkkers of poison-dart frogs beschikken over een merkwaardige eigenschap : ze scheiden hun gif af via hun huid. Tot op heden gebruiken de Cholo-indianen (Colombia) nog het pijlgif, uitsluitend voor de jacht. Met een perfekt nagebootste lokroep, waarop de kikkers antwoorden, worden ze gemakkelijk gelokaliseerd en gevangen. Bij het aanraken van de kikkers beschermen de indianen hun handen met bladeren. De speerpunten worden op de rug van de dode kikkers gedoopt, en afgeschoten met een blaaspijp. Indien de pijlen droog bewaard worden blijven ze nog tientallen jaren giftig. Het gif is zo sterk dat het een jaguar vrijwel ogenblikkelijk verlamt.

Dendrobaten zijn in staat alkaloïden (stikstof bevattende plantenbase) op te nemen via voedsel. De samenstelling van het huidgif wordt voor een groot gedeelte bepaald door de samenstelling van het voedsel, met de daarin aanwezige alkaloïden. Deze alkaloïden zijn aangetroffen in onder andere tropische mieren, kevers en miljoenenpoten. Uit het wild afkomstige gifkikkers kunnen nog jaren een hoge concentratie huidgif produceren, terwijl ze slechts gevoerd worden met bepoederde fruitvliegen. In de huiduitscheiding van dendrobaten zijn reeds meer dan 400 verschillende alkaloïden aangetroffen. Enkele vb van alkaloïden in de geneeskunde zijn: atropine, codeïne, morfine… Het belangrijkste huidgif van dendrobaten is Batrachotoxine en valt onder de giftigste stoffen die in de natuur voorkomen, zelfs cyaankali is minder giftig! Het gif wordt uitgescheiden door over het gehele lichaam verdeelde huidklieren. Het werkt in op het centrale zenuwstelsel, en veroorzaakt verlamming op de spieren en zenuwen. De Phyllobates terribilis beschikt, in tegenstelling tot andere Phyllobates soorten, over de grootste hoeveelheid hiervan. De vaak bonte tekening van een gifkikker dient als signaal voor zijn predatoren, daarbij hebben alkaloïden een bittere smaak en zijn daarom gifkikkers minder aantrekkelijk. De kleur dient dus als herkenningsmiddel, aan de hand hiervan weet de predator dat het prooi niet lekker smaakt. Dit biedt de kikker de mogelijkheid ook overdag actief te zijn.